Khi bán doanh nghiệp, người bán cần dự toán những khoản phí nào?

Khi bán doanh nghiệp, người bán cần dự toán những khoản phí nào?

Người bán cần dự toán ba nhóm riêng: (1) phí môi giới; (2) chi phí của luật sư, kế toán, chuyên gia thuế hoặc chuyên gia kỹ thuật; và (3) các khoản làm thay đổi số tiền nhận được theo điều kiện giao dịch. Giá ghi trên đề nghị chỉ là điểm bắt đầu. Bạn còn cần biết bao nhiêu tiền được trả khi hoàn tất, khoản nào trả sau hoặc phụ thuộc kết quả, nghĩa vụ nào còn lại và chi phí nào do mình chịu. Tham khảo phí môi giới doanh nghiệp, cấu trúc phí môi giới và quy trình bán doanh nghiệp của Archway để biết thêm chi tiết. Vì vậy, hãy lập ngân sách giao dịch trước khi chốt mức giá mong muốn hoặc so sánh các đề nghị. Khi một đề nghị trả nhiều tiền hơn ngay ngày hoàn tất, ít điều kiện hơn và để lại ít nghĩa vụ hơn, người bán có cơ sở chọn nó thay vì một đề nghị có giá danh nghĩa cao hơn. Người bán chỉ nên so sánh các đề nghị dựa trên số tiền thực nhận — sau khi trừ phí môi giới, chi phí chuyên gia và các điều chỉnh theo điều kiện giao dịch — thay vì chỉ nhìn vào giá danh nghĩa. Xem thêm: Khác biệt giữa môi giới và công ty M&A.

Nếu bạn đang có nhu cầu bán doanh nghiệp, Archway là đơn vị môi giới mua bán doanh nghiệp uy tín, chuyên nghiệp và đáng tin cậy tại TP.HCM, hỗ trợ các giao dịch có giá trị từ 600 triệu đến 25 tỷ đồng. Archway giúp chủ doanh nghiệp chuẩn bị hồ sơ, phân tích định giá thương mại, đề xuất khoảng giá chào bán có cơ sở, tìm kiếm và sàng lọc người mua, hỗ trợ đàm phán và đồng hành cùng bạn đến khi bàn giao. Bạn có thể trao đổi với Archway về việc bán doanh nghiệp để hướng tới giá tốt, điều khoản tốt, đúng người mua và giảm áp lực trong suốt quá trình giao dịch. Xem thêm so sánh môi giới, cố vấn M&A và ngân hàng đầu tư.

Phí bán doanh nghiệp gồm những khoản nào?

Ngân sách bán doanh nghiệp gồm phí môi giới, phí của các chuyên gia độc lập và các khoản phát sinh từ cấu trúc hoặc điều kiện giao dịch. Nếu doanh nghiệp có khoản vay, tài sản cần giải chấp, hợp đồng cần bên thứ ba chấp thuận hoặc giấy phép cần xử lý, người bán phải đưa chi phí tương ứng vào dự toán trước khi so sánh đề nghị. Tham khảo cấu trúc phí môi giới của Archway.

Phí môi giới phản ánh công việc chuẩn bị và quản lý quy trình bán theo phạm vi của hợp đồng. Người bán cần đối chiếu phạm vi đó với các việc như chuẩn hóa cách trình bày số liệu, xác định khoảng giá thương mại, xây dựng hồ sơ tiếp cận, sàng lọc người mua, quản lý việc cung cấp thông tin và hỗ trợ so sánh đề nghị. Điều khoản phí phải cho biết rõ khi nào phí phát sinh, để người bán không nhầm công việc chuẩn bị với nghĩa vụ thanh toán trước khi giao dịch hoàn tất.

Luật sư, kế toán, chuyên gia thuế, đơn vị định giá đủ điều kiện, ngân hàng và các chuyên gia khác thực hiện phần việc thuộc chuyên môn của họ. Ví dụ, luật sư rà soát hợp đồng, điều kiện hoàn tất, cam đoan và trách nhiệm sau giao dịch; kế toán hoặc chuyên gia thuế đánh giá số liệu, cách phân bổ giá trị và hệ quả thuế theo hồ sơ cụ thể. Người bán cần lấy báo giá riêng khi doanh nghiệp có hợp đồng thuê quan trọng, tài sản đang thế chấp, giấy phép chuyên ngành hoặc nhiều cổ đông, vì các yếu tố này quyết định phạm vi công việc của chuyên gia. Xem thêm: Lý do nên thuê môi giới doanh nghiệp.

Khi tự bán doanh nghiệp, người bán không trả phí môi giới nhưng vẫn cần dự toán phí luật sư, kế toán, thuế, ngân hàng và chuyên gia khác theo hồ sơ. Đổi lại, người bán tự chuẩn bị tài liệu, tìm và sàng lọc người mua, kiểm soát thông tin, so sánh đề nghị và điều phối tiến độ giao dịch. Bài tự bán doanh nghiệp an toàn và có kiểm soát giúp người bán đánh giá khi nào khối lượng công việc và rủi ro đó phù hợp để tự xử lý, khi nào cần dùng môi giới hoặc chuyên gia phù hợp.

Sau khi đã xác định các nhóm phí và phạm vi công việc, phần tiếp theo giải thích cách phí môi giới thành công của Archway được tính.

Phí môi giới thành công của Archway được tính thế nào?

Archway tính phí môi giới thành công dựa trên tỷ lệ phần trăm giá trị giao dịch, chỉ thu khi giao dịch hoàn tất. Archway làm việc theo hợp đồng môi giới độc quyền với người bán. Phí Archway là phí môi giới thành công: người bán trả phí khi giao dịch hoàn tất theo các điều kiện đã ghi trong thỏa thuận dịch vụ. Với Archway, nếu không bán được thì không tính phí. Người mua không trả phí Archway để tiếp cận cơ hội. Chi phí của luật sư, kế toán, thuế và chuyên gia khác, nếu phát sinh, được thỏa thuận riêng.

Phí thành công của Archway thường nằm trong khoảng 5% đến 10% giá trị giao dịch. Tỷ lệ cụ thể phụ thuộc vào quy mô thương vụ, mức độ sẵn sàng của hồ sơ, phạm vi tìm kiếm người mua và khối lượng công việc cần thực hiện. Thương vụ càng lớn, tỷ lệ hiệu dụng càng giảm vì nhiều phần việc không tăng theo tỷ lệ thuận với giá bán.

Với một số thương vụ, Archway có thể đề xuất mức phí theo bậc, trong đó phần giá trị đầu tiên chịu tỷ lệ cao hơn và các phần giá trị tiếp theo chịu tỷ lệ thấp hơn. Cách tính này giúp phí tăng cùng giá trị giao dịch nhưng tỷ lệ phí hiệu dụng giảm dần khi quy mô thương vụ lớn hơn.

Ví dụ: nếu doanh nghiệp được chuyển nhượng với giá trị 5 tỷ đồng và mức phí thành công đã thỏa thuận là 8%, phí phải thanh toán khi giao dịch hoàn tất là 400 triệu đồng. Khoản phí này bao gồm chuẩn hóa thông tin, chuẩn bị tài liệu giới thiệu, tiếp cận và sàng lọc người mua, quản lý thỏa thuận bảo mật, điều phối trao đổi, hỗ trợ đàm phán, tổ chức thẩm định và theo sát các bên đến khi hoàn tất giao dịch. Archway thực hiện phần lớn công việc trước khi biết giao dịch có hoàn tất hay không.

Mức phí chính xác, căn cứ tính phí và thời điểm thanh toán được ghi rõ trong thỏa thuận dịch vụ trước khi Archway bắt đầu đại diện. Trước khi đề nghị người bán ký hợp đồng, Archway gửi minh họa phí bằng văn bản.

Những chi phí nào không nằm trong phí Archway?

Phí Archway không thay thế chi phí của bên thứ ba. Người bán nên hỏi từng chuyên gia về phạm vi công việc, mức phí, khoản chi hộ và thời điểm thanh toán thay vì chỉ yêu cầu một con số tổng.

Các khoản được thỏa thuận riêng gồm:

• Phí luật sư soạn thảo hoặc rà soát tài liệu giao dịch.
• Phí kế toán và chuyên gia thuế cho các kết luận theo hồ sơ cụ thể.
• Phí ngân hàng, giải chấp hoặc xử lý khoản vay nếu giao dịch liên quan.
• Chi phí xác nhận quyền sở hữu, chuyển giao tài sản hoặc thực hiện thủ tục chuyên ngành khi cần.
• Chi phí của chuyên gia kỹ thuật, định giá đủ điều kiện hoặc chuyên gia khác do hai bên thống nhất sử dụng.

Chỉ lập ước tính tổng sau khi xác định cấu trúc bán tài sản hay chuyển nhượng phần vốn, loại tài sản được chuyển giao và các điều kiện của người mua. Bài bán tài sản hay bán phần vốn doanh nghiệp giải thích các điểm làm thay đổi chi phí và nghĩa vụ sau giao dịch.

Giá chào mua khác số tiền thực nhận ở điểm nào?

Giá danh nghĩa cho biết tổng giá trị người mua đề nghị. Số tiền thực nhận phản ánh thời điểm bạn nhận tiền, các khoản có điều kiện và những chi phí hoặc nghĩa vụ còn phải thanh toán. Hai con số có thể cách xa nhau, đặc biệt khi đề nghị có khoản giữ lại, thanh toán trả chậm hoặc khoản thanh toán phụ thuộc kết quả kinh doanh.

Ví dụ, một người mua nêu giá 10 tỷ đồng. Họ trả 7 tỷ đồng khi hoàn tất, giữ lại 2 tỷ đồng trong 18 tháng để xử lý một rủi ro đã xác định và trả 1 tỷ đồng nếu doanh nghiệp đạt kết quả sau bàn giao. Người bán không nên xem cả 10 tỷ đồng là tiền dùng được ngay. Họ cần đánh giá điều kiện để nhận 3 tỷ đồng còn lại, khả năng kiểm soát các điều kiện đó và chi phí phát sinh trong thời gian chờ.

Khi so sánh một đề nghị, hãy tách riêng các dòng sau:

1. Tiền nhận tại ngày hoàn tất.
2. Khoản trả chậm, khoản giữ lại hoặc khoản phụ thuộc kết quả.
3. Nợ, vốn lưu động, hàng tồn kho, tài sản không hoạt động và các điều chỉnh khác mà đề nghị quy định.
4. Phí môi giới, phí chuyên gia và các chi phí giao dịch đã biết.
5. Thuế và nghĩa vụ còn lại cần được chuyên gia phù hợp đánh giá.

Bảng này không thay thế kết luận về thuế hoặc kế toán. Nó giúp người bán nhìn rõ phần tiền chắc chắn, phần tiền chịu điều kiện và phần nghĩa vụ cần giải quyết trước khi chọn đề nghị.

Theo quan điểm của Archway, giá danh nghĩa và số tiền thực nhận là hai con số khác nhau và cần được đánh giá riêng. Chúng tôi khuyến nghị người bán yêu cầu người mua trình bày rõ từng khoản mục trong đề nghị bằng văn bản — tiền trả ngay, khoản giữ lại, điều kiện trả sau và các điều chỉnh — trước khi so sánh với đề nghị khác, thay vì chỉ đối chiếu giá tổng.

Cần hỏi gì trước khi ký hợp đồng hoặc chấp nhận đề nghị?

Trước khi ký hợp đồng môi giới

Trước khi ký hợp đồng môi giới, hãy yêu cầu giải thích bằng văn bản về phạm vi công việc, mức phí, cơ sở tính phí, điều kiện phát sinh phí và các chi phí nằm ngoài phạm vi dịch vụ. Người bán cũng cần biết mình phải cung cấp dữ liệu nào, ai phê duyệt việc cung cấp thông tin và cách nhận báo cáo về phản hồi của người mua. Các câu trả lời này cho biết công việc nào thuộc phí môi giới, khoản nào phải dự toán riêng và người bán kiểm soát việc mở thông tin ra sao.

Khi chấp nhận hoặc phản hồi đề nghị

Khi nhận đề nghị, người bán cần chuyển sang kiểm tra cấu trúc thanh toán qua bốn câu hỏi: (1) người mua có thanh toán đủ tại ngày hoàn tất không; (2) khoản giữ lại hoặc thanh toán phụ thuộc kết quả dựa trên điều kiện nào; (3) ai kiểm soát điều kiện đó sau bàn giao; và (4) nợ, vốn lưu động và chi phí phát sinh được xử lý ra sao. Các câu trả lời cho biết bao nhiêu tiền người bán nhận ngay, phần nào còn phụ thuộc điều kiện và nghĩa vụ nào có thể làm thay đổi số tiền cuối cùng. Người bán nên đặt bốn câu trả lời cạnh giá chào trước khi xem một đề nghị giá cao hơn là đề nghị tốt hơn.

Archway đánh giá đề nghị theo giá, tiền nhận khi hoàn tất, điều kiện thanh toán, yêu cầu bàn giao và nghĩa vụ còn lại. Cách đánh giá này giúp người bán thấy rõ sự đánh đổi giữa một giá danh nghĩa cao và khả năng thực nhận của từng cấu trúc.

Bán doanh nghiệp với Archway

Tóm lại, người bán cần dự toán ba nhóm phí riêng — phí môi giới, phí chuyên gia và các khoản làm thay đổi số tiền thực nhận — trước khi so sánh đề nghị hoặc chốt giá mong muốn. Giá danh nghĩa trên đề nghị chỉ là điểm bắt đầu; số tiền thực nhận mới là con số quyết định.

Nếu bạn đang cân nhắc bán doanh nghiệp, Archway là đơn vị môi giới mua bán doanh nghiệp uy tín, chuyên nghiệp và đáng tin cậy tại TP.HCM, hỗ trợ các giao dịch có giá trị từ 600 triệu đến 25 tỷ đồng. Chúng tôi giúp bạn chuẩn bị hồ sơ, phân tích định giá thương mại, đề xuất khoảng giá chào bán có cơ sở, tìm kiếm và sàng lọc người mua, hỗ trợ đàm phán và đồng hành cùng bạn đến khi bàn giao.

Archway chỉ nhận phí môi giới khi giao dịch hoàn tất. Bạn có một đối tác đồng hành xuyên suốt với lợi ích gắn trực tiếp vào mục tiêu bán thành công; hãy trao đổi với Archway về việc bán doanh nghiệp để bán doanh nghiệp an tâm, tiết kiệm thời gian và giảm áp lực giao dịch.